Piece # 96 – Thuis versie 6.0

Ik slaagde er maar niet in om de juiste invalshoek te vinden voor deze blogpost, die ik oorspronkelijk als een ode aan Argentinië had bedacht. Die ode kwam er gewoon niet. Argentinië lijkt ineens zo ver achter me te liggen.

Het brok Nederlandsheid dat ik in de afgelopen vier jaar van me afgeschud heb, is in drie weken met volle kracht opnieuw geïnjecteerd. Misschien komt het door de Volkskrant die ik elke dag lees, misschien zijn het de blije ontmoetingen of het feit dat ik weer zoveel hollandse lekkernijen kan eten als ik maar op kan. Misschien zijn het de winderige polders wel (koeien en mestlucht inclusief).

Maar het is vooral de vertrouwdheid die ik hier ervaar. Ik heb me in Argentinië zeker thuis gevoeld, maar hier bén ik thuis. Notabene in het huis waar ik geboren ben.

En morgen ga ik er weer vandaan.

Om mijn Thuis versie 6.0 te creëren in Gent. Een stad met dorpse afmetingen die een enorme creatieve energie waarborgt. Een ‘pocketsize metropolis’ in de woorden van stedenconsulent Charles Landry.

Ik weet dat op onze nieuwe plek wél mijn ode aan Argentinië zal doorklinken. In het nieuwe huis zullen de mates en de Argentijnse rock, pop en folklore heersen. De verwarming zal een graadje hoger staan en we zullen alleen bij uitzondering vroeg dineren. Het is ook belangrijk dat de opvolger van Aranguren Inn een plek wordt waar (nieuwe) vrienden altijd welkom zijn. Spontaan of op uitnodiging. Voor een goed gesprek of een dosis karaoke.

Piece # 95 – Leuker kunnen ze het niet maken, wel makkelijker

Ik had het nooit kunnen denken, maar Argentinië kent een wildgroei aan wetten en regels. Het Arbeidsrecht is een van de dikste wetboeken, dankzij de machtige vakbonden. De sociale wetgeving breidde zich vooral de laatste jaren uit, gelukkig maar, met oa. het homohuwelijk en recht op kinderbijslag.

Er worden dus continu nieuwe wetsartikelen geboren, maar er is te weinig controle op de naleving ervan.

In plaats van burgers zelf een ietsiepietsie eigen verantwoordelijkheid te geven, kent men dus overal wetten en regels waar trage bureaucratische systemen omheen gebouwd zijn. Alles gebaseerd op wantrouwen en verbieden. Informatie geven is slechts bijzaak binnen zo’n systeem, en zo komt het dat de welwillende burger eindeloos van het kastje naar de muur wordt gestuurd.

Zoals Einstein, Nietzsche én Johan Cruijff al zeiden, elke regel kent z’n uitzondering. En Argentinië zou Argentinië niet zijn als er niet ook een wildgroei aan uitzonderingen zou bestaan in de vorm van clandestiene oplossingen. Onder de toonbank of “via een kennis” is vaak een optie om allerlei zaken, van concertkaartjes tot rijbewijzen, sneller en voordeliger te kunnen bemachtigen.

Hecha la ley, hecha la trampa. Waar een wet bestaat, bestaat een overtreding.

Ik heb drie soorten overtredingen ontdekt, en er voorbeelden bij gezocht. Laat het duidelijk zijn: je hoeft bepaald geen Sherlock Holmes te zijn om deze in de praktijk tegen te komen.

Een oogje toeknijpen.

Gekopiëerde DVD’s worden op elke straathoek verkocht, op de meeste plaatsen wordt dit gedoogd. De wijkagent koopt ze zelf ook.

Er geldt een rookverbod in alle openbare ruimtes inclusief bars en discotheken. Maar later op de avond valt het je op dat in zo’n drukke discotheek toch wordt gerookt. De eigenaren kopen eventuele boetes gewoon af.

Een handje helpen.

Een mooi voorbeeld: bij een concert waarvoor we de goedkoopste zitplaatsen hadden, werd ons door de plaatswijzer de mogelijkheid aangeboden, in ruil voor een bescheiden fooi, om op een betere plek te gaan zitten. De kaartjes hiervoor zouden 2,5 keer zoveel hebben gekost. Hij ging ons voor naar de nieuwe plaatsen vooraan.

In de provincie Buenos Aires (waar zich de omliggende gemeenten van de hoofdstad bevinden) kun je je rijbewijs halen zonder rijexamen te hoeven doen. De rijscholen die je zouden moeten voorbereiden op het afrijden, hebben een akkoordje gesloten met de instantie die de rijbewijzen uitgeeft en sturen de aanvragers in één keer door. Voor beiden minder werk en gegarandeerd inkomsten.

(Belasting)fraude.

Allerlei bedrijven en instanties, groot en klein, internationaal en lokaal, doen eraan mee. Werknemers inschrijven als freelancer en hen de helft laten factureren van wat ze werkelijk verdienen. Zelfstandigen factureren ook het liefst zo weinig mogelijk. Daarom worden burgers aangemoedigd om overal en altijd om een geldige bon te vragen. Want de kans is groot dat die bij de winkels en restaurants die je bezoekt, niet wordt uitgeschreven.

Vraag om uw bon

De AFIP, de Argentijnse belastingdienst, voert wel degelijk controles uit. Bij het bedrijfje waar een vriend van ons werkt werd onlangs fraude geconstateerd. Een flinke boete hing hen boven het hoofd, ware het niet dat de controleurs aanboden aan om het – voor een fractie van het boetebedrag – onderling op te lossen.

Piece # 94 – Dokters, diagnoses en dekmantels

In de jaren dat ik hier woon heb ik veel dokters gezien. Ze zijn ook nog eens heel makkelijk te herkennen. Medisch personeel loopt hier zowel binnen als buiten het ziekenhuis in een tenuetje: wit, lichtgroen, zeeblauw, wijnrood, lila. Elk ziekenhuis én elke afdeling heeft zijn eigen kleur.

Wat ik natuurlijk bedoel, is dat ik in Buenos Aires meer dan eens bij de dokter ben langsgegaan.

Als je je ziek meldt op je werk ben je namelijk verplicht om een doktersbriefje af te geven. Dus met enkel wat verhoging of een zware verkoudheid, toch even langs de huisarts. Dokters voelen zich denk ik beter als ze iets voorschrijven, want ik ben nog nooit naar huis gestuurd zonder recept. Mijn medicijntasje zit vol doosjes Quraplus en Refrianex: oppepmiddelen met paracetamol en pseudoefedrine waar zelfs een comapatiënt nog energie van krijgt. De arts schrijft – hoe ironisch – behalve een oppepmiddel ook rust voor: 24 uur, of meer, afhankelijk van de ernst van je klacht. Dat is wat je dan officiëel mag verzuimen van je werk. Eén van de eerste keren dat ik ging, vroeg de jonge arts aan me of ik wilde dat ie 24 uur opschreef of toch liever 48 uur?

Toch zijn er een hoop klachten waarmee je niet naar de huisarts gaat. Je stapt hier namelijk direct naar een specialist. Ik ga (zoals bijna elke vrouw in Argentinië) elke zes maanden naar de gynacologe voor controle. Ik ben ook bij een dermatoloog en gastroentereoloog geweest, zonder doorverwijzing van een huisarts. Voor buitenlanders betekent dit vaak een lesje medische terminologie en castellano voor gevorderden: zorg bijvoorbeeld maar eens dat je weet waarvoor je naar de otorrinolaringologo zou gaan (zie voor het antwoord onderaan de pagina). En spreek dit vervolgens maar eens correct uit wanneer je telefonisch een afspraak maakt.

Ook de diagnose doet in mijn Hollandse oortjes meestal geen belletje rinkelen, wederom dankzij overmatig gebruik van terminologie en een gebrek aan nuance. Iedere aandoening eindigt op -itis waarbij meestal ook het woord inflamación (ontsteking) valt. Zo het kan het dus voorkomen dat je te horen krijgt dat je keelontsteking (faringitis) hebt, terwijl je keel alleen maar geïrriteerd is geraakt door het hoesten.

De specialisten staan erom bekend je graag door te sturen voor uitgebreid onderzoek. Bij de geringste twijfel over een diagnose ga je de onderzoeksmolen in: röntgenfoto’s, een MRI scan, een echo, bloed afnemen. Bedrijven en sportclubs sluiten zich hierbij aan; het is wettelijk verplicht om nieuwe werknemers en leden een compleet medisch onderzoek te laten ondergaan: van je hartritme tot je hersenactiviteit. Niet dat men zo geïnteresseerd is in je gezondheid; het is een manier van juridisch indekken. Net zoals dat je bij het lid worden van een sportclub een papier ondertekent waarmee je erkent dat het sporten én blessures je eigen verantwoordelijkheid zijn.

Persoonlijk vind ik het grandioos dat er in het medische circuit zoveel preventieve controles worden gedaan. Met deze onderzoeken kan echt erger worden voorkomen. Zeker bij ouderen, vrouwen en mensen met afwijkingen wordt hier veel aandacht aan besteed. Maar, de ziektekostenpremies zijn hier net zo hoog als in Nederland (terwijl het salaris minder dan de helft is).

De welbekende medalle met twee zijdes dus. De blije kant: ik ga volgende week een uitgebreid preventief onderzoek laten doen. Dit geeft me de kans om voordat ik naar Europa kom een medisch erkend totaalbeeld te krijgen van mijn fysieke gestelheid. Voor het geval dat. En omdat ik weet dat zoiets in Nederland en België niet gebruikelijk is, en niet zomaar door zorgverzekeraars wordt vergoed.

Aan de donkere kant: de omnipresentie van medische terminologie, veel medicijnen en goedbedoelde preventieve onderzoeken garanderen geen gezond lichaam.

Echte preventie begint uiteraard bij gezond leven. En helaas, op dat gebied kan Argentinië nog heel wat leren van bijvoorbeeld Nederland.

*Een otorrinolaringologo is een keel-, neus- en oorarts. Over het beestje bij de naam noemen gesproken…

Piece # 92 – België als mijn nieuwe land

Ook al is de jaarwisseling voor mij nooit een groot moment, toch ben ik nu blij dat 2012 begonnen is. Hier in BA, zonder feesten en zonder excessen met drank of vuurwerk, heb ik het oude jaar van me afgeschud.

Geen goede voornemens, of de vraag wat ik het komend jaar allemaal anders ga doen.

Wel de vraag hoe ik alles ga doen wat zich in 2011 uitkristalliseerde.

Dit jaar werd het me kraakhelder dat Argentinië niet cien por cien mijn land is. Mijn hart gaat natuurlijk wel heel erg naar Argentinië uit en dat zal zo blijven. Mijn hart is Argentinië ook eeuwig dankbaar voor het tevoorschijn doen komen van Ariel (hoewel, als dat ergens anders was geweest, zou ik dan nu daar gezeten hebben?).

België als mijn nieuwe land. Het land van de pintjes en de frietkotten dat alles, behalve Nederland is. En toch ook weer niet. Je begrijpt het volgens mij wel, als je Nederlander bent.

Vandaag de dag kun je als multicultikoppel niet “zomaar” naar Europa vertrekken. Maar een plan is een plan. Zo kwam het huwelijk ineens in zicht. Op een zonnige dag, omringd door heel veel euforische familie en vrienden, gaven wij elkaar het ja-woord. Ja, het was misschien wel de mooiste dag van het jaar.

Het één en ander zal nog uitgekristalliseerd moeten gaan worden. Waar ga ik werken? Zullen we onze fantastische vrienden en familieleden van hier niet vreselijk missen? Lopen we geen kans om slachtoffer te worden van de eurocrisis? (Of eerder van de H&M en IKEA?)

Maar we voelen ons allerminst slachtoffer. We vinden juist dat we veel geluk hebben. Het geluk om te kunnen kiezen waar we wonen, werken en leven. Het geluk niet gebonden te zijn aan een klemmende familieband, een fracaserende economie, of angst voor het onbekende.

2012 wordt – hoe dan ook – een jaar van creativiteit en vernieuwing. Ik wens iedereen hetzelfde toe!

Mee in de koffer: Regtest van Luca Prodan (uit 1981). Een muzikale revolutie in Argentinië die nog steeds elke dag op de radio te horen is.

Piece # 91 – Kerstsfeer: geen

fragrance of New Year

dreams hanging like crystal drops

behind the green needles

Deze haiku trof ik gisteren op Twitter (via @ashalynd) aan. Het einde van het jaar, en de feestdagen in het bijzonder brengen vaak allerlei gevoelens met zich mee. Je weet wel, gevoelens van saamhorigheid, liefde, vrede-op-aarde, nieuwe hoop en nieuwe dromen voor het komende jaar. Ik vermoed dat het toch vooral de groene naalden, lichtjes en eventuele sneeuw zijn die deze gevoelens versterken.

Want hier bij 30 graden in de schaduw, zijn ze nagenoeg afwezig.

Ook afwezig zijn de palmbomen, witte stranden en heldere zee, dus voor de typische antikerst-ervaring moet je ook niet in Buenos Aires of omstreken zijn.

Wat zijn dan de kenmerken van een typische kerst in Buenos Aires?

1. Kerst is Kerstavond. Vergeet de Eerste en Tweede kerstdag. De 24e is waarop kerst gevierd wordt, enkel in de avonduren. Met om twaalf uur de toost met bubbels. Dat lijkt op oudejaarsavond? Inderdaad, nogal.

2. Na het kerstdiner komen er walnoten, chocoladerozijnen, nogat, suikerpinda’s en geconfijte amandelen op tafel. Een andere culinaire klapper is pan dulce, oftewel krentenbrood. Het is luchtiger dan hollands kerstbrood, volgens mij is het een variant op de italiaanse panettone. Of pan dulce bedoeld is als ontbijt, tussendoortje of voor bij de champagne, geen idee. Misschien is het de hollandse gewoonte, maar ik kies voor bij het ontbijt.

3. Kerstsfeer: geen. Als je je ogen goed openhoudt, zie je soms een kerstmansticker op een enkele winkelruit. Of ergens een kitcherig minikerstboompje, weggestopt in een hoek. Maar geen kerstliedjes, geen gezellige lampjes in het donker, geen eindejaarslijstjes, geen kerstkaarten,  geen top 2000 allertijden, geen glühwein.

4. Kerstcadeautjes. De meeste Argentijnen kopen een cadeau voor hun geliefde en familie.

5. Dronken bestuurders. Net als oudejaarsnacht, is kerstnacht een nacht waarop heel Buenos Aires in beschonken toestand over straat gaat. Ook met de auto. Dit is omdat eerst dineren bij familie en daarna feesten met vrienden het typische programma voor de kerstnacht is.  Wij hebben ons er (nog nuchter) een keer tussen begeven en dat was enerzijds heel komisch om te zien, de ongelofelijke drukte waardoor hard rijden al niet mogelijk is, en anderzijds zit je niet rustig vanwege de stommiteiten die je door de voorruit ziet. Deze avond levert elk jaar weer nieuwe records op bij de alcoholcontroles en aanhoudingen als gevolg.

Piece # 90 – De familiesticker

Ariel en ik hebben een gezamenlijke ergernis (nu we getrouwd zijn wil ik er extra voor waken dat ik in wij-termen ga denken, en ik wil al helemaal niemand lastig vallen met onze gezamelijke ergenissen dan wel voorliefdes, maar voor dit specifieke geval doe ik het tóch even).

We zijn sinds een paar maanden zowel lichtelijk geobsedeerd als geërgerd door de familiesticker. En meer specifiek door de vele autobezitters die deze stijlloze sticker op hun auto plakken.

Mannetje-vrouwtje-dochter-zoon-hondje-hondje en alle mogelijke varianten hierop (hoewel, het wachten is nog op de mannetje-mannetje of vrouwtje-vrouwtje versie). De sticker is de opvolger van “Bebe a Bordo”, een sticker die zo’n 25 jaar geleden in Nederland hip was met als tekst ‘Baby aan boord’.

We verbazen ons er niet alleen over dat men het er blijkbaar voor over heeft om een nieuwe auto zo toe te takelen, maar nog veel meer over het kuddegedrag van deze mensen.

Foto: Uno Santa fé


Ik weet niet in hoeverre de stickers ook in andere landen zo populair zijn, maar het geeft wel aan dat deze mensen graag uitdragen dat ze trots zijn op hun (kersverse) gezin. My second guess was dat men mogelijk ook respect wil afdwingen bij medeweggebruikers. Zo van “Kijk mij, ik heb een gezin en gedraag me dus als een verantwoordelijk man op de weg – nu jij nog.” Ariel gelooft niet dat dit klopt, want hij ziet nog dagelijks automobilisten mét sticker de gevaarlijkste toeren uithalen.

Via de media hebben enkele psychologen inmiddels hun licht laten schijnen op dit fenomeen. Volgens hen plakken de ouders met deze sticker letterlijk het imago van “het gelukkige gezin” op de auto. Tegenwoordig ligt er in onze maatschappij een grote nadruk op status, imago en “kijken en bekeken worden”. Deze sticker zou dus een lichte vorm van exhibitionisme zijn: hiermee hoopt men door de buitenwereld als een gelukkig gezin te worden gezien. Of beter nog: als de bezitter van een nieuwe auto mét een gelukkig gezin.

Piece # 88 – Het huwelijksbootje

Nog een paar nachtjes slapen, dan is het zover. Dan komt het huwelijksbootje langsvaren.

Vrijdag gaan we Si acepto zeggen voor de burgerlijke stand.

Bij het eerste bezoek aan de burgelijke administratie van stadsdeel Flores viel het al meteen op dat de statige ambiance waarop ik had gehoopt (een mooie hal, een knusse wachtruimte, een eventuele rode loper) geheel ontbreekt. In plaats daarvan wacht ons een gebouw met muren vol vlekken en strepen en cementen trappen die een chaotische aanblik heeft. Dit doordat er overal mensen op zoek zijn naar de juiste afdeling (slecht aangeduid), veel van hen met pasgeboren baby’s want hier worden ook de geboorteaktes uitgegeven. Dat zijn er volgens mij een heleboel meer in aantal dan de trouwboekjes.

De zenuwen beginnen ook op te spelen. Beetje gek, ik dacht eigenlijk wel op mijn Hollandse nuchterheid te kunnen rekenen, maar die is verrassend snel in rook opgegaan. De zenuwen worden ook aangewakkerd omdat je ineens geconfronteerd wordt met allerlei vragen en dingen waar je nog nooit van je leven over hebt nagedacht: Wil je dat we rijst gooien, of rozenblaadjes of bellen blazen?. En met keuzes waar je (ik dan) überhaupt niet over na kán denken. Hoezo trouwen in het wit? Voor de kerk? En tenslotte is er de confrontatie met zaken waar je veel beter op een ander moment over na had kunnen denken: Wat als ik er spijt van krijg? Wat als, wat als.

Qua feestgebeuren was het idee om het enigzins klein te houden. Voor Argentijnse en Nederlandse begrippen. Maar ik voel me genoodzaakt dit gegeven te herzien: de feestteller is opgelopen tot tweeënhalve dag. De trouwceremonie schijnt 15 minuten te duren, daarna komt men mee naar huis voor taart . De volgende dag een “onvergetelijke” lunch voor onze beste vrienden en familie, en in de avond een huiskamer-karaokefeest met alles (ja alles! wat dan? nou gewoon álles) erop en eraan tot in de late uurtjes.

Maar, natuurlijk heb ik er heel erg veel zin “an”.

Piece # 87 – Sapo Pepe

Vrijdagavond, kwart voor negen. Ik stapte de metro in samen met een behoorlijk aantal andere reizigers. Er stond een kleine man die gekopiëerde muziekdvd’s verkocht die hij onderwijl afspeelde op een draagbare DVD-speler. Kindermuziek met een hoog irritatiegehalte, maar ja, zo’n man moet toch ook rondkomen.

Sapo Pepe is veruit de populairste vorm van kinderentertainment op dit moment, categorie een- tot zesjarigen. Het is – zeg maar – de Teletubbies, K3 en Jip en Janneke ineen. Sapo Pepe is een zingende en dansende kikker.

Toen het Sapo Pepe-nummer uit de DVD-speler van de verkoper klonk, en ik ondertussen wat rondkeek, viel het me op dat veel mensen in ons voertuig de melodie zachtjes meeneurieden.

Piece # 86 – Wanted: Dr. House

We zijn zojuist voor de derde keer met Mandarina bij dierenarts Monica langsgeweest. Ze heeft wat vage klachten en plast bloed, maar zowel betreft de oorzaak als de remedie tasten we in het duister. Manda begint aan deze bezoekjes gewend te raken, lijkt het. Of althans: ze plast ons onderweg niet meer onder.

Monica is een schat van een mens, maar ze is ook vreselijk verstrooid. En dat maakt deze bezoekjes nou juist heel huiselijk.

We brengen elke keer minstens een uur door in haar praktijk. Alle hulpmiddelen en medicijnen lijken altijd net op de verkeerde plek te staan, op te zijn of onvindbaar. Ondertussen wisselen we allerlei anekdotes uit. Omdat alles toch op z’n dooie akkertje gaat, maken we van de nood een deugd en wegen we onszelf op haar weegschaal, Ariel krijgt het nummer van de injectiespuiten- en latexhandschoentjesleverancier voor zijn laboratorium en we verschuiven op Monica’s verzoek meubilair. Wanneer één van haar medewerkers binnenkomt roept ze hem toe: “Even geduld hebben – ik ben hier met Mandarina”.

Mandarina is eersteklas patiënte maar er mist nog altijd een diagnose. Onze gezamenlijke conclusie luidt dat dit een Dr. House-gevalletje is.

Toch maar een second opinion.

Nieuw blog over Argentinië

Wat zijn ze schaars de laatste tijd hè, de wereldstukjes vanuit het Argentijnse?

Het heeft ermee te maken dat ik ook regelmatig blogs schrijf voor reisorganisatie Pure Latin America. Zij verzorgen oa. maatwerkreizen naar Argentinië.  De blogs gaan over onderwerpen waar je misschien wel meer over wilt weten als je Argentinië bezocht hebt of gaat bezoeken: Buenos Aires, eten en drinken, natuur en avontuur, sport, politiek. En gaucho’s.

Naar Pure Latin America