Op het grondgebied van Argentinië leven op dit moment zo´n 35 comunidades indigenas. Deze indianen zijn de oorspronkelijke bewoners van dit continent, die het identiteit gaven met hun gebruiken, hun taal en hun leefwijze al ruim voordat de Spanjaarden die taak kwamen overnemen. De Spanjaarden hebben het grootste deel van hen simpelweg uitgemoord. En tot op de dag van vandaag moeten de indianen vechten voor hun grondgebied en hun bestaan. Ze worden keer op keer, letterlijk, aan de kant geschoven. Hieronder twee opvallende voorbeelden.

Qom vs. de staat

Vier maanden geleden is het nu dat 50 Qom indianen vanuit Formosa, de meest noordelijke provincie, naar Buenos Aires zijn gekomen. Om de gerechtigheid te claimen die zij in hun eigen provincie niet kregen. De Qom van comunidad La Primavera zeggen niet te worden geholpen in de openbare ziekenhuizen (een openbaar ziekenhuis heeft de plicht iedereen te helpen, ongeacht of deze persoon een ziektekostenverzekering of documentatie heeft). De politie behandelt de Qom alsof ze geen bestaansrecht heeft. “Maten a este indio de mierda” oftwel: dood deze klote-indiaan, is de aantijging die veel indianen hebben moeten aanhoren. Waarom? De indianen even uit de weg ruimen betekent dat hun land eindelijk vrijkomt voor bebouwing, voor vooruitgang. Indianen lopen in de weg, zijn niet productief, hebben geen geld en zijn bovendien nog lelijk ook. Ze vormen een obstakel in het plaatje van de provinciale gouverneurs die hun steden willen uitbreiden en moderniseren. Die graag een extra inkomen verdienen door land te verkopen aan multinationals die er een industrie of mijnbouwproject opzetten.

De Qom hebben verslag gedaan van confrontaties met de politie waarbij deze huizen in brand heeft gestoken,  twee mannen heeft gedood, mannen en vrouwen ernstig heeft verwond, documentatie heeft vernietigd.

Dat de indianen geen basisrechten hebben, zoals de andere Argentijnen, bewijst het gegeven dat de meesten van hen geen identiteitsbewijs kunnen bemachtigen. Dit maakt hen de toegang tot basisvoorzieningen zoals wateraansluiting, grondbezit, gezondheidszorg en een bankrekening onmogelijk. Zelfs nu er voor “alle” Argentijnen een campagne is gestart waarmee zij snel en gratis een nieuwe identiteitskaart ontvangen, krijgen de indianen te horen dat deze trámite voor hen niet geldt. Of erger: er wordt hen extra geld gevraagd door corrupte ambtenaren, maar na betaling ontvangen zij uiteindelijk nooit de ID kaart.

Op dit moment kamperen de 50 Qom indianen al vier maanden in een park midden in de stad (waar moeten zij anders heen zonder geld en documenten?).  Ze voeren protest en hebben officiële aanklachten ingediend.  Er is nog steeds geen antwoord gekomen van justicia.

Mapuche vs. Benetton
De strijd van deze Qom-gemeenschap is slechts één actueel voorbeeld van het onrecht dat de indianen wordt aangedaan. Het langstlopende en meest bekende conflict is dat van de Mapuche indianen in Patagonië. Zij strijden al sinds 1991 tegen kledingfabrikant Benetton die toen 900.000 hectare land kocht (van de provincie, niet van de indianen zelf!) voor hun wolproductie. Een groot deel van dit land is voor 13.000 jaar lang Mapuche-eigendom geweest. “Patagonia gives me an amazing sense of freedom,” zei Carlo Benetton toen hij eigendom werd van het gebied.

De indianen die er wonen heben het land hebben geërfd van hun voorvaderen, leven van en mét de natuur. Ze zien zichzelf als onderdeel van de natuur, net als de bomen of de zon. Ondanks dat Argentinië wetten heeft die het bestaansrecht en het grondgebied van de indigenas rechtmatigen, worden deze vaker niet nageleefd dan wel.

UPDATE 8-5-2011:

De Qom kampeerders gingen op 25 april in hongerstaking, en hebben toen gedurende vijf dagen een wegblokkade gehouden in het stadscentrum. Hun eis was nog altijd niet ingewilligd: een gesprek met de president over de teruggave van de grond die hen toebehoort in de provincie Formosa. Mensenrechtenorganisaties als CELS en Amnesty International namen het publiekelijk op voor de gemeenschap.

Inmiddels is overeengekomen dat maandag 9 mei de gesprekken aanvangen tussen de overheid van Formosa, qom leider Felix Díaz, de mensenrechtenorganisaties en de nationale overheid. Het kampement in het stadcentrum is vrijwillig opgebroken.